Waarom Yuri Hegge kritisch is bij ‘Heineken’ op de CRAFT conferentie

Met bier is het net als met voetbal – het roept grote emoties op. Liefhebbers vinden er niet alleen iets van: ze hebben er ook gevoelens bij. Dat verklaart de heftige reactie wanneer de onafhankelijke brouwers van Nederland bier van een grote concurrent tappen op hun jaarlijkse conferentie. Met elkaar praten is beter dan over elkaar. Daarom vindt biersommelier Frits Dunnink het belangrijk om ook bierliefhebbers aan het woord te laten voor wie het een doorn in het oog is: ‘Heineken’ proeven op het CRAFT-congres. Een prominente tegenstander daarvan is de van oorsprong Vlaamse horecaman Yuri Hegge. Zijn weerstand komt voort uit een betrokken hart, dat vol liefde klopt voor ambachtelijk bier. Hij legt de vinger op de zere plek in de bierwereld. Voor CRAFT-brouwers heeft hij ook een welgemeend advies. Waarom Yuri Hegge kritisch is bij ‘Heineken’ op de CRAFT conferentie.

Waarom Yuri Hegge kritisch is bij ‘Heineken’ op CRAFT conferentie

Bier van Heineken getapt op de jaarlijkse conferentie van onafhankelijke Nederlandse brouwers: bij menig bierliefhebber zorgde dat voor gefronste wenkbrauwen. Om het maar mild uit te drukken. Een prominente bierliefhebber die hier de aandacht op vestigde en een kritische kanttekening plaatste, is Yuri Hegge. De Vlaming van geboorte woont al weer heel wat jaren in Nederland. In Amsterdam zette hij met café Foeders en gastrobar Het Lagerhuys vermaarde horecazaken neer. Inmiddels is hij bezig met een nieuw café in de hoofdstad. Wat in de loop der jaren is gebleven, is dat hij de ontwikkelingen in de wereld van het onafhankelijk gebrouwen bier volgt op een betrokken manier.

Vanuit die betrokkenheid welde bij Yuri Hegge ook de behoefte op om zich uit te spreken. Waarom vindt hij het geen goed idee dat belangenvereniging voor onafhankelijke brouwers CRAFT bier schenkt van grootbrouwer Heineken op haar conferentie?

‘We zijn in de bierwereld terug bij af’

Yuri Hegge uit zijn zorgen over de toekomst van onafhankelijk gebrouwen bier
Waarom Yuri Hegge kritisch is bij ‘Heineken’ op de CRAFT conferentie | Amsterdamse horeca man met Belgisch hart, dat warm klopt voor onafhankelijke gebrouwen bier.

“Laat ik beginnen met uitleggen wat ‘craft’ voor mij betekent. De jaren ‘90 waren een woestijn voor ons geliefde bier. Pils was veruit de meest gedronken bierstijl. Gebrouwen door enkele enorme brouwerijen, die vaak ook nog eens onderdeel waren van wereldwijde concerns. Globalisme was de trend. Meer, meer, meer, en groter was het credo. Ieder jaar moest er een stijging in volumes en omzet aangetoond worden. Dit om alle aandeelhouders tevreden te houden. Alles draaide om geld en macht, en bier was een middel om dat te bekomen.

“Bier an sich was niet zo belangrijk. Dat werd duidelijk door alle mogelijke investeringen in efficiëntie. Brouwen met rijst en maïs in plaats van gerst bijvoorbeeld. Vaarwel volmout bieren! Brouwerijlocaties die gesloten werden om centraal op een plek alle bieren te brouwen. Brand Bier is in Nederland vandaag de dag nog enkel een herinnering aan hoe het ooit was.

“Een ander voorbeeld: de echte Hoegaarden wordt vandaag enkel nog in Amerika gebrouwen, en niet door de eigenaar van het merk Hoegaarden zelf. Pierre Celis, de oorspronkelijke brouwer van Hoegaarden, verkocht het en verhuisde naar Amerika om daar weer de echte Hoegaarden te brouwen, namelijk Celis White. Maar misschien is Allagash White nog wel de beste versie van het ooit legendarische Hoegaarden dat je vandaag kunt vinden. Tijdens de overname van Hoegaarden was het een topbier. Vandaag is het een flauw aftreksel, niet eens meer gebrouwen in de oorspronkelijke brouwerij.

‘Big Beer’ verdeelde de buit

“Deze enorme brouwerijen waren erop gebrand om pils groot te houden en duldden geen concurrentie. De concurrentie die er was, waren ook macrobrouwerijen en onderling verdeelden zij de buit en bekampten ze elkaar. Traditionele brouwlanden als België en het Verenigd Koninkrijk hadden naast dat ‘pilsgeweld’ nog hun traditionele bieren. En België bezat ook nog haar trappisten. In België vond je veelal Blond, Dubbel en Tripel. In Engeland vond je het cask ale: laag alcoholische bieren en meer bitter van smaak. Pale Ales en stouts.

“Zoals dat met golfbewegingen gaat, kwam er een antwoord op dit globalisme en de armoede op gebruik van ingrediënten ten bate van winstbejag. Overal kwamen brouwers op die hiertegen wilden rebelleren, met een volledig andere filosofie.

“Als eerste: in plaats van globalisme, lokaal! Ieder dorp zijn eigen bier. Samenwerken met lokale partners. Denk aan samenwerkingen met lokale fruitboeren, en graantelers. Lokale bierfestivals ontstonden, de bierkaart ‘op restaurant’ werd steeds belangrijker, waar vroeger enkel wijn een plaats kreeg.

Minder volume, meer kwaliteit

“Daarnaast: uit de woestijn aan pils, terug naar diversiteit aan smaken. IPA werd heruitgevonden en ontwikkelde zich zelfs tot de meest gedronken bierstijl. Stout kwam terug. Lambiek was in de jaren ‘90 op sterven na dood. Vandaag beleeft het een hoogconjunctuur. Alle ouderwetse bierstijlen kregen een revival. Alles kon weer. En nieuwe bierstijlen ontstonden door deze creatieve synergiën. Op een avond 25 pintjes wegtikken was verleden tijd. Men ging voor meer smaak. Men had er ook meer geld voor over. Minder volume, meer kwaliteit.

“Als we woorden horen als ‘massa’ en ‘goedkoop’, denken we aan de supermarkt. Craft vond haar weg in de slijterijen. Dat was het alternatief waar je als bierliefhebber iets speciaals kon vinden. Daar kon je terecht voor het betere werk. Craft heeft de slijterijwereld een heuse boost gegeven. Er ontstonden steeds meer lokale winkeltjes, misschien wel de opvolgers van de buurtwinkels die economisch niet meer konden opboksen tegen de supermarkten. Er was een nieuw economisch model ontstaan. Dat hebben we later weer eigenhandig om zeep geholpen, maar daarover later meer.

“Meer mensen wilden weer terug alles zelf doen. Met je handen werken was terug cool, in plaats van dagenlang achter je pc op kantoor voor een baas. Kleine familiebedrijfjes ontstonden weer. Man, vrouw en kinderen deden samen het werk. Het zorgde voor een identiteit, een gezicht bij het bier. Een verhaal, een filosofie. Het bier kon antwoord geven op waarom-vragen, want het maken van bier werd ineens heel persoonlijk. Het inkomen en welwezen van een gezin was er afhankelijk van. En omdat het niet zo goedkoop kon zijn als bieren van de macrobrouwerijen, moest het goed zijn en anders. Liefhebbers moesten begrijpen waarom ze meer dienden te betalen voor hetzelfde product ‘bier’.

Waarom Yuri Hegge kritisch is bij ‘Heineken’ op de CRAFT conferentie | Er was ook ander bier op de DCBC2024 (foto © Bram & Maggie).

‘Craft was het antwoord’

“De grote, globaal opererende macrobrouwerijen waren tweede helft van de 20ste eeuw verantwoordelijk voor het opkopen en doen verdwijnen van vele brouwerijen. Hierdoor verdwenen ook velerlei iconische bieren. Craft was het antwoord hierop. Er kwamen steeds meer nieuwe brouwerijen op de markt, en met hen heel veel nieuwe bieren. Diversiteit in plaats van de woestijn.

“Terwijl die macrobrouwerijen gebaat waren bij het zo efficiënt mogelijk maken van de biermarkt, ging craft juist weer op zoek naar historische bierstijlen om te brouwen. Daar had Big Beer geen antwoord op, want die was daar niet op ingericht. En de megabrouwers begrepen die smaken ook niet meer. Toen bleek dat de consument die nieuwe smaken, met IPA als grootste component, apprecieerde, stonden de macrobrouwers onder druk. Ze verloren volumes wereldwijd en wisten het tij niet direct te keren.

“Uiteindelijk kwamen al die grote brouwerijen toch met een antwoord: ‘If you can’t beat them, join them’. Dus ze begonnen de nieuwe craft brouwerijen op te kopen. Met die kleine, nieuwe brouwerijen haalden ze meerdere dingen in huis. Volume, dat ze kwijt waren geraakt. Maar ook know how. Vertegenwoordigers van de grote brouwerijen lachten in de begindagen van de craft revolutie al die nieuwe brouwers uit. Gekleed in pak en stropdas, met maandenlange gelikte salesopleiding achter de rug, begrepen ze de nieuwe smaken niet. Te bitter, ondrinkbaar, ‘geef mij maar Heineken…’

Voordeel voor de groten

“Maar de mensen in hoodies en T-shirts gingen steeds meer van die ‘ondrinkbare’ bieren drinken. Het lachen verging de groten en ze moesten met een antwoord komen. De kleine brouwerijen die de wereldwijde bierconcerns opkochten konden hen de antwoorden geven. De marketingmachine, maar ook de portfolio aan horecazaken die ze in bezit hebben. En niet te vergeten het geld dat de grote brouwerijen ter beschikking stelt aan ondernemers indien ze hun volledige portfolio schenken. Die factoren deden de inhaalbeweging van craft terug overhellen in het voordeel van de grote brouwerijen.

“Door craft werd het voor bierliefhebbers ook interessant om te reizen. Er kwam een nieuw soort toerisme. Mensen die citytrips gingen maken om lokale bieren en lokale brouwstijlen te ontdekken. Er ontstonden kroegen die je als bierliefhebber bezocht moest hebben. In Brussel, in Kopenhagen, in Berlijn, in Londen, in Manchester, in Barcelona, in Rome, in Milaan, in Philadelphia, in Maine… Ook daaruit ontstonden samenwerkingen en vriendschappen tussen kroegbazen met dezelfde filosofie. Doordat er een filosofie was, en doordat er veel mensen enthousiast hierover waren, ontwikkelde zich een niche met een positief verdienmodel. Je werd er niet rijk van, maar het bood bestaansrecht met overlevingskans. Ook economisch, zakelijk gezien.

“Door deze uitwisseling ontstond er een kruisbestuiving. Wereldwijd vond het procedé van lambiek navolging. Er ontstonden hybriden met wijn, door nieuwe brouwerijen die veel kennis hadden over wijnproductie: de grape ales. Hetzelfde zie je bij cider en bier.

Waarom Yuri Hegge kritisch is bij ‘Heineken’ op de CRAFT conferentie | Brouwers brengen hun bier mee naar de Dutch Craft Beer Conference (foto © Bram & Maggie).

‘Craft’ heeft ook fouten gemaakt

“Wat craftbrewing in zijn geheel betekent, is niet lineair tegenover Big Beer te zetten, maar circulair. Er zijn veel componenten die ‘craft’ laten werken. Ik benoemde bijvoorbeeld de slijterijen al. Dat was het antwoord op de supermarkten met hun saaie bieren en pils-met-mega-korting. Craft heeft ook fouten gemaakt. Door behaalde successen gingen ze ineens ondernemen zoals ‘macro’ dat doet. Ineens stond craft in de supermarkten. Dat heeft twee grote nadelen. Daarin liggen mijn inziens de oorzaken waarom Craft steeds minder populair wordt.

“In het begin was Craft dus de rebellie, de punk, het antwoord op macro. Nu staan ze naast elkaar in de supermarkt. De slijterijen, de ‘nieuwe’ buurtwinkel, waar passie en kennis aanwezig is, verliest daardoor de omzet van bieren van de craft-brouwerijen. Zo kregen ze de dolk in de rug gestoken door de brouwerijen die al die lokale slijters eerst groot hebben gemaakt. Toen niemand de brouwerij kende, waren de slijterijen de geliefkoosde en beminde partner. Maar zodra die kleinere brouwers geld roken, konden ze niet snel genoeg op hoofdkantoor van Albert Heijn zitten. Wat eigenlijk typisch gedrag voor Big Beer is. Liefde is zo tijdelijk en komt blijkbaar niet duurzaam van twee kanten.

“Albert Heijn belooft afname van bier in een bepaald, groot volume. Dus moet een brouwerij daaraan voldoen. Dus de brouwerij investeert in meer capaciteit. De eerste paar keren krijgen ze een ‘eerlijke’ prijs. Wanneer de investering gedaan is, gaat Albert Heijn terug om de tafel en eist dat de inkoopprijs omlaag moet. Voor die kleine brouwerijen was er geen weg terug. De ketels stonden er en moesten terugbetaald worden. Volumes betekenen meer medewerkers die brouwers moeten betalen. Vraag maar eens aan Kompaan wat het voor hen betekende om naar de supermarkt te gaan.

Waarom Yuri Hegge kritisch is bij ‘Heineken’ op de CRAFT conferentie | Welk bier zou het zijn en van welke brouwerij? (foto © Bram & Maggie)

Snijden in kosten

“Vanwege die scherpere prijsstellingen door de supermarkten kregen de craft-brouwers noodzaak om te snijden in de kosten. Je raadt het al.. Minder ingrediënten was een van de oplossingen. Iconische craftbieren van het eerste uur smaken vandaag veel minder goed dan toen hun brouwers nog onafhankelijk waren. Dat komt ook doordat ze die bieren in veel groter volume moeten brouwen om aan de vraag van de supermarktketens te voldoen.

“Nog een verschil tussen macro en craft. Macro zit op de beurs, heeft aandeelhouders, werkt met dividend. Craft werkt met haar klanten. Met haar community. Crowdfunding was het antwoord op het bancaire systeem. Hoodies versus stropdassen. Ook dit is onderdeel van dat circulaire ecosysteem dat ‘craft’ typeert. ‘We halen ons bedrijfskapitaal bij onze eigen mensen’. Zo hebben ze ook geen last van banken die beleggen in oorlogsmateriaal, of ontginningen in Afrika. Als craft-brouwer maak je ook geen politieke keuzes, wat banken wel doen. Doordat sommige brouwerijen zich niet aan hun beloftes hielden, kwam er eerst kritiek en daarna een bepaalde crowdfunding moeheid.

“Biercultuur, erfgoed, historie: als ze worden overgenomen door de grote bierconcerns, worden ze in optima forma te gelde gemaakt. Brouwerijen met eeuwen historie worden gesloten. Het onroerend goed en de grond waar het op staat, verkoopt Big Beer zonder emotie aan projectontwikkelaars. Door het overnemen van traditionele brouwerijen kreeg je dat er bieren ‘dubbel’ in het portfolio kwamen. Daardoor verdwenen veel bieren om interne concurrentie te minimaliseren. Zo zijn we iconische bieren kwijtgeraakt. Denk aan Op-Ale, het spéciale belge Horse Ale, Gildenbier, Dentergems van Riva, Jack-Op, Hoegaardse DAS…

“De flessen van Goudenband hebben na de overname door Duvel Moortgat geen museletten meer. Het is nog maar 5% van het totale volume van de brouwerij Liefmans. Fruitesse is goed voor 90% van de omzet. Liefmans Kriek Brut doet voor 5% mee. Op deze ontwikkeling hebben craft-brouwerijen een antwoord door weer nieuwe potentieel historische locaties te creëren.

Samenwerking

“Terwijl de grootbrouwerijen bezig zijn met het elkaar bevechten om marktaandeel, deed craft het omgekeerde. Samenwerken! Collabs vierden hoogtij. Vriendschap was wat de nieuwe beweging kenmerkte. Liefhebbers gaan liever naar bierfestivals dan naar hun eigen familiefeesten. Brouwers in de craft-wereld geven kennis gratis door. Brouwerijen lenen van elkaar ingrediënten als ze iets te kort kwamen, of springen elkaar bij als er technische problemen zijn.

Yuri Hegge vindt Big Beer op de Dutch Craft Beer Conference geen goed idee.

“En nu gaan craft-brouwers macrobrouwerijen toelaten op hun eigen conferentie. In mijn ogen ga je dan voorbij aan alle normen en waarden die de pioniers van het eerste uur aan de dag hebben gelegd om tegen de grootbrouwers en hun filosofie in te ondernemen. Macro heeft ooit alles kapot gemaakt wat 50 en 100 jaar geleden ‘craft’ was. De beweging die uit een bepaalde overtuiging en boosheid hierover eindelijk succes begon te krijgen, gooit nu alles overboord door met diezelfde duivel in bed te kruipen.

“De gevolgen zien we al. Brouwers verkopen hun bedrijven wanneer het kan. Er is minder interesse in onafhankelijk gebrouwen bier, want de consument ziet dat craft-brouwers geen filosofie meer hebben. Slijterijen en bierwinkels sluiten, want ze zijn bedrogen door hun eigen partners. Die partners, de onafhankelijke brouwers hebben nu een nieuwe minnares. Ze heet supermarkt.

Volumes beschermen

“Er is nog een andere reden waarom ik niet snap dat juist bier van Heineken getapt wordt op de Dutch Craft Beer Conference. De afgelopen jaren hebben lokale craft-brouwerijen de grootste moeite om hun bieren in de horeca op tap te krijgen. Heel vaak doordat Heineken dit regelrecht verbiedt. Dat ze het kleine, onafhankelijke brouwers zo moeilijk mogelijk maken doen ze om hun eigen volumes te beschermen. En dan ben je op je conferentie met Heineken de beste maatjes?

“De craft-beweging was ook een aanzet om bier op eenzelfde manier serieus te laten nemen als wijn. We wilden ons gerstenat ook in restaurants zien. Kaasplanken combineren even makkelijk met bier als met wijn. Of misschien nog wel beter, omdat want de pareling van het koolzuur in bier spoelt de mond volledig van de plakkerige kaas, terwijl wijn dat niet kan. Daarnaast kent bier een veel breder smaakpallet dan wijn.

“Uiteindelijk heeft bier de hoge standaarden niet kunnen aanhouden waar wijn dat wel is blijven doen. Hierdoor gaan consumenten toch weer terug naar wijn. Ook het alles-kan-alles-mag principe doet het onafhankelijk gebrouwen bier geen goed. Kwaliteitsproducten komen met geschreven en ongeschreven wetten. Bier had dat. Denk aan Reinheitsgebot. Maar wanneer brouwers hamburgers en hele kerstbomen in hun brouwketels gaan gooien, lachen ze hun eigen ambacht uit. Dat is voor even grappig, maar de consument die wat meer voor een product wil betalen, gaat dan toch naar een filosofie die zichzelf wel serieus neemt. Bier heeft die ‘serieusheid’ verloren door landen zonder sterkontwikkelde biercultuur. Markten zonder traditioneel ‘bier gogme’, zoals Scandinavië, Nederland, Midden- en Oost-Europa en grote delen van Amerika, waar de onnozele dingen vaak begonnen.

Waarom Yuri Hegge kritisch is bij ‘Heineken’ op de CRAFT conferentie | Brenger van controversieel bier: Willem van Waesberghe (in het lichte overhemd) in gesprek met collega-brouwers (foto © Bram & Maggie).

Eén stap voor de woestijn

“Op dit moment zijn we in de bierwereld terug bij af. Craft-brouwers keren terug naar de basis. Ze gaan terug ‘lagers’ en klassieke stijlen brouwen. In het licht van het bovenstaande misschien een positieve ontwikkeling. Maar het ligt wel volledig in lijn met wat de grote macrobrouwerijen willen. Want waar zijn die goed in? Juist, lagers brouwen aan een scherpe prijs wat kleinere, onafhankelijke brouwerijen nooit zullen kunnen. In mijn ogen is dit de laatste stap voordat we weer in de woestijn zijn. Daar naartoe waar we in de jaren ‘90 ook al zaten. Het leven is nu eenmaal circulair en de mens is nu eenmaal niet geneigd om te leren uit het verleden.

“Zo lang ik leef, blijf ik de waarden en normen van ‘craft’ verdedigen en strijden voor de verschillen. Omdat ik geloof in het goede dat die filosofie ons bracht. Het heeft mijn leven verrijkt met prachtige smaken, en geweldige ontmoetingen met de mooiste mensen.

Gezonde tweedeling

“Als laatste: ik ben niet tegen de grote, wereldwijde macrobrouwerijen. Die hebben ook hun plek. Bijvoorbeeld festivals met 50.000 bezoekers kunnen nooit bevoorraad worden door een kleinere craft-brouwerij. En ook voor bier met een zo laag mogelijke prijs moet een plek zijn. Een gezonde tweedeling houdt elkaar in leven. Tegelijkertijd zie ik dat zelfs generieke nobodies, salesmensen van grote brouwerijen de baan op gaan om ‘craft’-bier aan de man te brengen. Kroeg na kroeg… Wij als kroegbazen zijn weer een nummer in een Excel-sheet. Alleen de hoodies zijn gebleven. Het wachten is op de revival van de stropdas.

“Wanneer craft-brouwerijen op hun beurt zich gaan gedragen als Big Beer, graven ze hun eigen graf. Wanneer Ajax gaat meespelen in het voetbal van Hercules, verliest het. Zoals de giga-brouwerijen terrein verloren aan de onafhankelijke, lokale brouwerijen. Maar als amateurclub Hercules zijn zaken gaat leiden zoals Ajax, dan bestaat Hercules binnen de kortste keren niet meer. Omdat ze het financieel niet kunnen bolwerken. En nooit dezelfde kwaliteit kunnen leveren als een voetbalbedrijf als Ajax.”

Wat is de mening van CRAFT zelf

Yuri Hegge is kritisch bij ‘Heineken’ op de CRAFT conferentie. Maar wat vinden ze bij CRAFT en andere deelnemers van de conferentie eigenlijk? In dit artikel lees je hoe organisator Bern Beersma, culinair journalist Puck Kerkhoven en key note speaker Rick Kempen tegen de kwestie aankijken.

Verder lezen en luisteren

De ongemakkelijke waarheid achter bier voor stuntprijzen bij de supermarkt.

Uit het archief Dutch Craft Beer Conference 2020 – kansen en bedreigingen voor onafhankelijke brouwers in Nederland

Ontdek de podcast ‘Bierschrijver spreekt…!’ Op reis door de bierwereld in Nederland en Vlaanderen met onze mobiele studio.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *